TẬN DỤNG VỎ SẦU RIÊNG TRONG CHẾ BIẾN THỨC ĂN CHĂN NUÔI VÀ SẢN XUẤT BIOCHAR: HƯỚNG ĐI ĐẦY TIỀM NĂNG CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN MEKONG GREEN TECH

Đơn vị thực hiện: Công ty Cổ phần Mekong Green Tech (mkgreen.vn)

Chuyên mục: Kinh tế Tuần hoàn & Giải pháp Công nghệ Nông nghiệp

Tổng quan

Với kim ngạch xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam không ngừng tăng trưởng mạnh mẽ trong những năm gần đây, hàng triệu tấn phụ phẩm là vỏ sầu riêng đang thải ra môi trường mỗi mùa vụ, gây áp lực lớn về xử lý rác thải và chi phí tiêu hủy. Công ty Cổ phần Mekong Green Tech (MKGREEN) đang nghiên cứu và thương mại hóa giải pháp kép: biến vỏ sầu riêng thành nguyên liệu giá trị cao trong phối trộn thức ăn chăn nuôi (thông qua công nghệ xử lý sinh học) và sản xuất than sinh học (Biochar) kết hợp năng lượng sinh học. Bài báo này phân tích tiềm năng kinh tế, cơ sở kỹ thuật và các mô hình thương mại mà MKGREEN đang triển khai, giúp các doanh nghiệp và hợp tác xã biến “rác thải nông nghiệp” thành nguồn lợi nhuận kép bền vững.

1. BÀI TOÁN XỬ LÝ PHỤ PHẨM SẦU RIÊNG TRONG KINH TẾ TUẦN HOÀN

Ngành công nghiệp trồng và xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam đang đóng vai trò trụ cột trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp, mang lại giá trị ngoại tệ lớn. Tuy nhiên, tỷ lệ phần trăm trọng lượng ăn được của sầu riêng chỉ chiếm khoảng 27 – 35%, phần còn lại tương đương 65 – 73% là vỏ sầu riêng bị loại bỏ tại các nhà máy sơ chế, chợ đầu mối và các vùng chuyên canh quy mô lớn.

Thực trạng này đặt ra những hệ lụy cấp bách:

• Gánh nặng môi trường: Vỏ sầu riêng chứa hàm lượng nước cao, cấu trúc xơ cứng, khó phân hủy tự nhiên. Nếu đem đốt hoặc đổ đống lộ thiên sẽ phát sinh mùi hôi thối, ô nhiễm nguồn nước và phát thải khí nhà kính đáng kể.
• Lãng phí tài nguyên lớn: Khoa học đã chứng minh vỏ sầu riêng không phải là “rác thải vô giá trị” mà chứa hàm lượng chất xơ, pectin, hợp chất chống oxy hóa tự nhiên cùng hệ thống khoáng chất phong phú.
• Áp lực tuân thủ ESG: Các nhà máy chế biến nông sản xuất khẩu hiện nay buộc phải minh bạch hóa quy trình quản lý chất thải rắn theo các tiêu chuẩn ESG khắt khe trước khi sản phẩm vươn ra thị trường quốc tế.

Tiên phong giải quyết bài toán này, Công ty Cổ phần Mekong Green Tech (MKGREEN) đã phát triển hệ sinh thái công nghệ toàn diện nhằm tận dụng tối đa giá trị từ vỏ sầu riêng, mở ra hướng đi thương mại đầy đột phá.

Vỏ sầu riêng có thể xử lý thành phân hữu cơ vi sinh giàu dinh dưỡng cho cây trồng – Ảnh: tapchihuucovietnam.vn

2. GIẢI PHÁP THỨ NHẤT: VỎ SẦU RIÊNG TRONG CÔNG NGHỆ CHẾ BIẾN THỨC ĂN CHĂN NUÔI

Thông thường, việc sử dụng trực tiếp vỏ sầu riêng làm thức ăn chăn nuôi gặp rào cản lớn do độ cứng của lớp vỏ ngoài, sự hiện diện của các hợp chất kháng dinh dưỡng (như tanin, lignin ở nồng độ cao) và mùi vị khiến gia súc, gia cầm khó tiêu hóa.

Mekong Green Tech đã phối hợp với các viện nghiên cứu chuyên ngành để thương mại hóa quy trình tiền xử lý sinh học và cơ học đối với vỏ sầu riêng:

2.1. Quy trình công nghệ chế biến bột vỏ sầu riêng sinh học

• Xử lý cơ học và băm nhỏ: Hệ thống máy móc chuyên dụng của MKGREEN làm giảm kích thước vỏ sầu riêng, tách bỏ gai cứng bên ngoài và đồng hóa phần thịt vỏ trắng bên trong.
• Lên men vi sinh (Enzymatic & Microbial Fermentation): Sử dụng hỗn hợp các chủng vi sinh vật đặc hiệu và enzyme phân giải cellulose/lignin để chuyển hóa các phức hợp carbohydrate khó tiêu thành các chất dinh dưỡng dễ hấp thu, đồng thời loại bỏ các hợp chất kháng dinh dưỡng.
• Phối trộn làm thức ăn chăn nuôi: Sau quá trình xử lý, bột vỏ sầu riêng giàu chất xơ cấu trúc và năng lượng được phối trộn vào khẩu phần ăn cho gia súc nhai lại (trâu, bò) hoặc gia cầm với tỷ lệ tối ưu, giúp giảm đáng kể chi phí mua thức ăn tinh công nghiệp cho nông hộ.

2.2. Lợi ích thương mại từ ứng dụng thức ăn chăn nuôi

• Hạ giá thành chăn nuôi: Giúp các trang trại giảm từ 15 – 25% chi phí thức ăn đầu vào nhờ tận dụng nguồn phụ phẩm dồi dào sẵn có tại địa phương.
• Cải thiện hệ tiêu hóa vật nuôi: Hàm lượng chất xơ tự nhiên trong vỏ sầu riêng sau lên men hỗ trợ ổn định hệ vi sinh dạ cỏ ở gia súc nhai lại, nâng cao chất lượng thịt và sức đề kháng tự nhiên.

Phần cùi trắng được chế biến làm thức ăn chăn nuôi: Ảnh VTC News

3. GIẢI PHÁP THỨ HAI: NHIỆT PHÂN VỎ SẦU RIÊNG SẢN XUẤT BIOCHAR VÀ NĂNG LƯỢNG SINH HỌC

Đối với phần vỏ xơ già và phần phụ phẩm không phù hợp làm thức ăn chăn nuôi, Mekong Green Tech áp dụng công nghệ mũi nhọn thứ hai: Nhiệt phân sinh khối (Pyrolysis) khép kín.

3.1. Cơ chế chuyển hóa đỉnh cao

Vỏ sầu riêng sau khi được sấy khô bằng chính nguồn nhiệt dư của hệ thống sẽ được đưa vào lò nhiệt phân ở nhiệt độ 500 – 700 ^oC trong điều kiện yếm khí (thiếu oxy):

• Thu hồi Khí sinh học (Syngas): Quá trình nhiệt phân sinh ra dòng khí giàu năng lượng được thu hồi toàn bộ để cung cấp nhiệt ngược lại cho hệ thống sấy, giúp nhà máy hoàn toàn tự chủ năng lượng và tiết kiệm chi phí nhiên liệu hóa thạch.
• Sản xuất Than sinh học (Biochar) chất lượng cao: Vỏ sầu riêng vốn giàu kali và các khoáng chất vi lượng, khi được nhiệt phân tạo ra cấu trúc Biochar xốp với diện tích bề mặt cực lớn.

3.2. Giá trị vượt trội của Biochar từ vỏ sầu riêng

• Cải tạo đất chuyên canh cây ăn quả và cây công nghiệp: Biochar vỏ sầu riêng có độ pH kiềm nhẹ, hàm lượng Kali (K) tự nhiên rất cao. Khi phối trộn vào phân bón hữu cơ để bón cho chính các vùng trồng sầu riêng hoặc cà phê, nó giúp khôi phục đất bạc màu, giữ ẩm tối ưu và ngăn chặn hiện tượng rửa trôi dinh dưỡng trong mùa mưa.
• Tạo tín chỉ carbon chất lượng cao (CORC): Quá trình khóa chặt carbon từ vỏ sầu riêng vào đất giúp loại bỏ vĩnh viễn CO₂ khỏi khí quyển. Mỗi tấn Biochar sản xuất theo quy trình chuẩn của MKGREEN giúp cô lập tương đương 2,2 – 2,8 tấn CO_2e, mở ra cơ hội thương mại hóa tín chỉ carbon trên sàn quốc tế cho doanh nghiệp.

Sản phẩm Biochar dự kiến của Meking Green Tech

4. HỆ SINH THÁI THƯƠNG MẠI VÀ MÔ HÌNH HỢP TÁC CỦA MEKONG GREEN TECH

Để thương mại hóa toàn diện giải pháp tận dụng vỏ sầu riêng, Mekong Green Tech xây dựng các mô hình hợp tác linh hoạt với các nhà máy chế biến, hợp tác xã nông nghiệp và trang trại lớn:

5. KẾT LUẬN

Tận dụng vỏ sầu riêng trong chế biến thức ăn chăn nuôi và sản xuất Biochar không chỉ là một giải pháp kỹ thuật thông minh mà còn là chiến lược kinh doanh tất yếu trong kỷ nguyên kinh tế tuần hoàn. Bằng tầm nhìn chiến lược và năng lực công nghệ tiên tiến, Công ty Cổ phần Mekong Green Tech (MKGREEN) đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu biến những thách thức môi trường thành cơ hội thương mại đắt giá.

Việc đồng hành cùng MKGREEN trong chuỗi giá trị tuần hoàn vỏ sầu riêng sẽ giúp các doanh nghiệp, hợp tác xã và nhà nông tối ưu hóa chi phí sản xuất, nâng cao điểm số ESG, tự chủ năng lượng và bứt phá mạnh mẽ trên thị trường nông nghiệp bền vững toàn cầu trong giai đoạn 2026 – 2030.

THÔNG TIN LIÊN HỆ HỢP TÁC:

Công ty Cổ phần Mekong Green Tech (MKGREEN)

• Website: https://mkgreen.vn/
• Lĩnh vực hoạt động: Giải pháp Nhiệt phân Sinh khối, Sản xuất Than sinh học (Biochar), Xử lý Phế phụ phẩm Nông nghiệp & Phát triển Tín chỉ Carbon.